www.collectieveenhuizen.nl

 

Collectie Veenhuizen is een social design collectie van producten en diensten geïnspireerd op het gevangenisdorp Veenhuizen. Veenhuizen in Drenthe is een van de voormalige pauperkoloniën die in 1818 ver van de grote steden werden opgericht.  De ontwerpen die deel uitmaken van de collectie vertellen het verhaal van de unieke sociale geschiedenis van Veenhuizen en stellen nieuwe mogelijkheden voor het huidige gevangenissysteem, het dorp en de omgeving voor. Collectie Veenhuizen is een initiatief van stichting KETTER&Co. Deze stichting zoekt naar mogelijkheden om gebruikers, bewoners, overheden en ondernemers duurzaam met de sociale en openbare ruimte te verbinden. 

 

Productie Collectie Veenhuizen

klant : Ketter en Co

jaar :  2015, 2016
fotograaf : Polle Willemsen, Marco Sweering, ontwerps zelf

tekst : Bo van Bommel
copyrights : designers & Ketter en Co

 

 

 

 

 

 

 

Las_Tig is een fiets die ontworpen is om geproduceerd te worden in de gevangenis. Gevangenen behalen hun Tig-las diploma als zehet frame van de Las_Tig fiets helemaal correct gelasd hebben. De gedetineerden die met de Las_Tig een lasdiploma halen verhogen daarmee hun   kansen op de arbeidsmarkt.   De Las_Tig is vanaf 9 februari te koop, wilt u op de hoogte blijven of meer informatie ontvangen schrijf u dan in voor de nieuwsbrief.   Op Radio1 vertelde journaliste Tracy Metz al over de Las_Tig en zij schreef er ook een artikel over op haar blog.   De Las_Tig is te bestellen via de Collecties Veenhuizen webshop

Las_Tig is een fiets die ontworpen is om geproduceerd te worden in de gevangenis. Gevangenen behalen hun Tig-las diploma als zehet frame van de Las_Tig fiets helemaal correct gelasd hebben. De gedetineerden die met de Las_Tig een lasdiploma halen verhogen daarmee hun   kansen op de arbeidsmarkt.

 

De Las_Tig is vanaf 9 februari te koop, wilt u op de hoogte blijven of meer informatie ontvangen schrijf u dan in voor de nieuwsbrief.

 

Op Radio1 vertelde journaliste Tracy Metz al over de Las_Tig en zij schreef er ook een artikel over op haar blog.

 

De Las_Tig is te bestellen via de Collecties Veenhuizen webshop

TURVER - Thomas Trum

Samenwerking met : Moduloo

Veenhuizen dankt zijn naam aan het veen dat hier werd afgegraven om te worden verwerkt tot turf, een brandstof waar de Nederlandse kachel eeuwenlang op brandde.

Het water in de sloten van het Drentse gevangenisdorp Veenhuizen dankt zijn goudbruine kleur aan het humuszuur uit het veen dat ondanks de grootschalige turfindustrie is overgebleven. Ontwerper Thomas Trum verwerkte dit uit het water gewonnen humuszuur tot een inkt waarmee men kan tekenen, schrijven, strepen, schrappen, kliederen, kleuren en… turven.


OUTKAST - Laurentius de Ruiter & Goof van Beek

Samenwerking met : Penitentiaire Inrichting Vught & René Lievers (Lundia)

 

De gevangenis in Veenhuizen beschikt over een aantal bijzonder goed uitgeruste werkplaatsen waarin gedetineerden dagelijks hun arbeid verrichten. Bij een bezoek aan deze werkplaatsen viel het Goof en Laurentius op dat er veel resttijd was, de tijd na een klus die te kort is om de volgende productie te starten. Voor deze tijd bedachten de twee ontwerpers een modulair kastsysteem dat bestaat uit onderdelen die gemakkelijk tussen de bedrijven door als stopwerk gemaakt kunnen worden.

Om de verschillende onderdelen van de kast te maken worden alle werkplaatsen van de gevangenis gebruikt: de metaal en de houtwerkplaats, de gieterij en de coatingafdeling. Voor alle werkplaatsen een stopklusje voor in de verloren kwartiertjes. Zo wordt de capaciteit van de werkplaatsen optimaal benut.

OutKast kan naar keuze van pauper- tot prinsvariant worden geleverd. De latten van de stellingkast kunnen van eenvoudige balkjes gemaakt worden, maar ook van ambachtelijk op de draaibank gevormd beukenhout. De gedetineerden geven de gedraaide onderdelen naar eigen inzicht vorm waarmee hun handschrift zichtbaar wordt in het eindproduct.


WEELDE - Liesje Lokbi

Samenwerking met : EE labels, Print Unlimited, Exposize

 

In de tijd van de “Maatschappij van Weldadigheid” werden de ‘verzorgden’ van Veenhuizen onderverdeeld in klasse A, B of C. Iedere klasse kende zijn eigen privileges en restricties. Zo had alleen de A-klasse het recht om bloemen te houden. De andere klassen waren aangewezen op bloemen die in het wild groeien.

Als metafoor voor deze klassenverdeling ontwierp Liesje Lokbi drie verschillende tafelkleden. De kleden zijn steeds gebaseerd op hetzelfde boeket van wilde bloemen maar de gebruikte techniek verschilt per klasse.

Het weelderig gestikte tafelkleed is bedoelt voor de A-klasse terwijl de C-klasse het met een goedkope print moet doen. De B-klasse wordt aan het werk gezet; zij moeten de bloemen zelf op het tafelkleed borduren.


LANDWERKTUIG - Joost Dingemans

Samenwerking met : Penitentiaire Inrichting Veenhuizen

 

LandWerkTuig is een reeks tuingereedschappen die geproduceerd wordt in de gevangeniswerkplaatsen van Veenhuizen. Voor het produceren van het gereedschap introduceert Joost oude technieken, zoals het harden van staal met vuur en olie, in de voor hedendaagse productie uitgeruste werkplaatsen.

Het LandWerkTuig gereedschap heeft een duidelijke relatie met het verleden van Veenhuizen. Eén van de doelstellingen van de Maatschappij van Weldadigheid, opgericht in 1818, was de woeste Drentse gronden te ontginnen en er vruchtbaar land van te maken geschikt voor het verbouwen van voedsel waardoor ook de paupers die er uit de grote steden naartoe gehaald werden zelfvoorzienend konden worden. De vormgeving van LandWerkTuig is gebaseerd op het oorspronkelijke gereedschap dat voor de ontginning gebruikt werd en nodigt uit tot hedendaagse autarkie.

MS8_5923.jpg

VORMT / Moduloo - Bobby Dekker

Samenwerking met : Penitentiaire Inrichting Nieuwersluis & Knitted Knots & Moduloo & EE labels & Jakerz

 

De strenge hiërarchie die het leven in Veenhuizen gevormd en bepaald heeft, is nog goed zichtbaar in de voorgevels van de huizen van in het gevangenisdorp. Subtiele verschillen in ritme, ordening en decoratie geven informatie over de status van de vroegere bewoners.

 

Vormt is een visueel alfabet waarmee woorden, zinnen, proza en poëzie kan worden gemaakt. Het alfabet bestaat uit een collectie symbolen, die de bouwstenen (de letters) vormen voor diverse patronen. De gebouwde omgeving van Veenhuizen is de inspiratiebron voor deze collectie symbolen. De verhalen die in door deze omgeving zijn ontstaan, zijn verweven in de patronen.

 

Vormt is niet statisch. Vormt is een uitnodiging voor het creëren van dynamische beeldidentiteiten geïnspireerd op deze omgeving. De grote variatie mogelijkheden binnen de patronen bieden de ruimte om zowel uniformiteit als uniciteit te laten zien.

 

Vormt Veenhuizen is een onderzoek naar manieren van patronen maken, waarbij eigenschappen als ritme, ordening, kleur en wiskundige principes een leidraad kunnen zijn; daarnaast laat Vormt Veenhuizen ook verschillende toepassingsmogelijkheden zien, zowel in patroon als in materiaal.


TALES OF VEENHUIZEN - Minsung Wang

ISBN 9789082325508

 

Voor iedere niet Nederlands sprekende bezoeker blijft Veenhuizen met haar bijzondere geschiedenis een gesloten boek. Daar kwam de uit Zuid-Korea afkomstige Minsung Wang achter toen hij een bezoek bracht aan het dorp. Ondanks de internationale ambities is alles van websites en folders tot bijschriften op museumbordjes in het Nederlands.

Speciaal voor buitenlandse bezoekers maakte Minsung het Engelstalige boek “Tales of Veenhuizen”. Tales of Veenhuizen is een geïllustreerd boek over de unieke historie van het erfgoed en de cultivering van elk aspect van Veenhuizen. In zeventien korte verhalen, wordt de geschiedenis van het dorp verteld aan de hand van de moraliserende gevelteksten zoals Orde en Tucht, Werk en Bid en Rust Roest, die overal in Veenhuizen te zien zijn.


SAMENWERKT - Lisa Hu

Samenwerking met : Penitentiaire Inrichting Nieuwersluis, Van Halder, Jakerz. 

 

Het kan moeilijk zijn voor vaders in detentie om in de schaarse bezoekuurtjes een stabiele relatie te onderhouden met hun kinderen. SamenWerkt is een prachtig kartonnen bouwpakket waar vaders en kinderen samen mee aan de slag kunnen tijdens het bezoek van het kind aan de gedetineerde vader. Het samen iets moois maken; bouwen, beschilderen en beplakken geeft structuur aan het bezoek en levert iets op om samen trots op te zijn. Zo’n tastbare herinnering aan het samenzijn met hun vader kan veel voor de kinderen betekenen. Het project anticipeert op de behoeftes van opgroeiende kinderen en op de verbinding met en latere re-integratie in het gezin van hun gedetineerde vader.


NETTE SPULLEN MAKEN NETTE MENSEN - Malou van Dijck

Samenwerking met : Lundia, de Vesting, van den Berg Meppel

 

De pauperkolonie Veenhuizen werd in de 19e eeuw gesticht om van bedelaars en landlopers 'nette mensen' te maken. Er werd een programma ontwikkeld met de naam: ‘Nette spullen maken nette mensen’. Ieder paupergezin kreeg een net pakket om het huishouden mee in te richten en vorm te geven. Door mensen goede spullen te geven werd op gedragsverandering gerekend. In het pakket zat bijvoorbeeld een wastobbe, maar ook een spiegel, samen een uitnodiging tot betere verzorging.

Ontwerper Malou van Dijck blaast deze methode nieuw leven in; ze ontwierp een kastje, geïnspireerd op de meubels uit die tijd, dat door aandachtige verzorging met boenwas het handschrift van de eigenaar krijgt. Het Collectie Veenhuizen kastje wordt geleverd met een pot getinte boenwas, een uitnodiging om het meubel te blijven verzorgen. Na iedere verzorgingsbeurt wordt de huid van het kastje dikker en intenser van kleur. Zo wordt de inspanning van de eigenaar zichtbaar als beloning voor goed gedrag.


VILLAGE SEAT - Sarah Hutchinson

Samenwerking met : van den Berg, Meppel

 

In Veenhuizen, een klein dorp in Drenthe is een gevangenis met een houtwerkplaats. Een gedetineerde maakte er van restmateriaal een simpel, klein houten tafeltje voor het kaartspel tijdens de koffiepauze. Dit kleine initiatief werd aanleiding voor Village Seat, een beukenhouten zitsysteem.

Veenhuizen is een dorp met een rijke sociale geschiedenis, het was eerst een pauperkolonie daarna een gevangenisdorp dat lange tijd afgesloten is geweest van de buitenwereld. Het ontwerp van Village Seat komt voort uit Veenhuizen en vertelt op een verassende manier over dit bijzondere Drentse dorp.

Village Seat wordt met pen en gat verbindingen in elkaar gezet, daardoor kan het houten krukje of bankje makkelijk in en ook weer uit elkaar gehaald worden. Village Seat wordt in een platte doos geleverd en kan steeds makkelijk meegenomen in de originele verpakking. Zo wordt Village Seat een reizend deel van Veenhuizen dat het verhaal van dit bijzondere dorp over de wereld verspreidt.